Културна установа Блесок • Основана во 1998 г.
Ново од Блесок

уметноста е внатре

ISSN 1409-6900 | UDK 82+7     Блесок бр. 67-68 | година XII | јули-октомври, 2009



[размена]



SLOVOKULT.DE
KRUG
BALKANI
OKF







                     Рецензирано списание
Блесок бр. 67-68јули-октомври, 2009
Есеи

Степени на другоста: Фетишизирање на „Западот“

/18
стр. 1
Наталија Јовановиќ

Комфорот на маргиналната позиција


    

…тие земаа пасоши и заминуваа да станат некој друг, за станат она што не беа и што не можеа да бидат во својот јазик: од самци општожители, од идиоритмици кенобити[1]
    Милорад Павиќ
    …тоа што јас го нарекувам љубов е отвореност кон другоста[2]
    Јулија Кристева

Живееме во време на мултикорпорациски неоколонијализам и културна херемонија на европоцентризмот, а би можело да се каже и амероцентризмот. Постојано, и со право, се жалиме дека сме обезгласени. Дури ни причинува задоволство да се натпреваруваме во тоа кој е помаргинализиран од другите. Тогаш сосема е разбирливо зошто Хенри Луис Гејтс Џуниор се потсмева во духот на Дерида и вели нема „ништо навор од (дискурсот на) постколонијализмот“, а Слемон додава „секој дискурс мора да биде ништо друго освен колонијален дискурс сам по себе“ (Slemon 1995,51).
    Но дали ние не дискриминираме повеќе од привилегираните? Дали очекуваме дека ќе бидеме обесправени по секоја цена, и можеби, во извесна смисла, се надеваме дека ќе биде така за да заспиваме навечер со чиста совест. Зарем не е избезумително да се биде рамноправен, еднаков, ист, втопен, незабележлив? Што правиме кога никој веќе нема да не смета за странци? Што ако и самите престанеме да се сметаме за странци на себеси?
    Ова сценарио како од ноќна мора укажува на фактот дека „Западот“ постои исто толку поради потребата на „Истокот“ да се диференцира од него, колку и од неоимперијалистичкото и насилно самодефинирање. Позицијата на аутсајдер е исто толку комфорна како и елитната позиција, во извесна смисла и помоќна (од аспект на субверзивноста).
    Додека прашуваме можат ли привилегираните народи да ја читаат маргинализираната литература и култура без предрасуди (кога воопшто ја читаат), би можеле да се запрашаме обратно, можат ли потчинетите субјекти да ја читаат доминантната литература и култура без предрасуди (колку често и да ја читаат).

Средба, препознавање и именување на другоста

Другоста се раѓа при средбата (со друга личност или со себе). Таа започнува со воочувањето на разликата, на другото кое буди бинарност. Тоа друго, вели Кристева, „го носи знакот на преминат праг“, се доживува како „дополнување“ на себеси и ја осакатува добросостојбата на единката (2005,238). Секое дополнување ни кажува дека не сме доволни, не сме комплетни и совршени.
    „Музејот“ е расказ за средбата на две другости и претставува одличен коментар за тоа како постколонијалните нации го гледаат „Западот“ и како замислуваат дека тој ги гледа нив. Овој расказ, кој на Лејла Абулела (Leila Aboulela) ѝ ја донесе наградата Кејн за африканска книжевност во 2000, зборува за една Суданка

_____________________________________

1. Милорад Павиќ 1990 Предео сликан чајем Земун, Драганиќ. (124) Сите преводи од српски и англиски јазик се мои, доколку не е назначено поинаку.
2. Кристева (2005,308).






Изданијата на „Блесок“ од број 01 до број 93 се достапни и на веб сајтот на CEEOL.

Со купување на некој од нашите наслови, директно ги помагате нашите активности. Ви благодариме!



50%


СЛЕДЕТЕ НÈ:
посетете нè на Facebook следете нè на Twitter следете нè на Google+