Културна установа Блесок • Основана во 1998 г.
Ново од Блесок

уметноста е внатре

ISSN 1409-6900 | UDK 82+7     Блесок бр. 19 | година IV | февруари-март, 2001



[размена]



SLOVOKULT.DE
KRUG
BALKANI
OKF







                     Рецензирано списание
Блесок бр. 19февруари-март, 2001
Театар Осврти

Коле Чашуле: апсурдист и/или антиутопист

(извадок од текстот Апсурдот и антиутопизмот во драмите на Коле Чашуле како дел од книгата „Коле Чашуле: Десет драми“)


/11
стр. 1
Билјана Црвенковска

    Почнувајќи од „Вејка на ветрот“ па натаму, основна преокупација на Чашуле, би можело да се рече дека е тоталитаризмот – во сите негови форми, како и прикажување на општеството – било кое општество – како изопачено. Во „Вејка на ветрот“ капитализмот е изопачено општество кое ги фрла во самотија и очај неговите членови… тоталитаризмот, пак, е дел од односите помеѓу нив. „Црнила“ не прикажува ништо друго освен тоталитаризам – тоталитарно остварување на уште пототалитарни идеи; „Вител“, „Партитура за еден Мирон“, „Како што милувате…“ итн., сите до една го прикажуваат тоталитаризмот и „идеалните“ општества (или начинот како да се дојде до нив).
    Антиутопизмот е приказ на изопаченоста на општеството, изопаченоста на човекот, изопаченоста на постоењето. Антиутопизмот е констатација – дека секое општество, какво и да се прикажува, е однатре тоталитарно, грдо, расипано и лошо; дека секоја власт е страотна и уништувачка, и дека секој човек во себе го носи тоа исто зло, прикриено, чекајќи го вистинскиот момент за да го покаже. Токму ова сознание е и основниот двигател во творештвото на Коле Чашуле. Тоа е оската околу која се движи сè останато. Чашуле ја осознава изопаченоста на општеството, и создава антиутопии. Во некои од нив тоа само се насетува, таа страотна изопаченост, таа безнадежност, апсурдност, црнотија. Во други тоа се гледа од секој искажан или неискажан збор.
    Неколку компоненти, поврзани меѓусебно, ја создаваат целата слика за овој антиутопизам:

– Првенствено, без разлика за кое општество и да зборува, Чашуле ја истакнува неговата изопаченост, тоталитаризмот и ужасот
    – Секаде (а тоа важи и за сите антиутопии воопшто), изопаченоста на општеството се врзува со чувството за апсурд, безнадежноста, црнилата. Апсурдот и антиутопизмот се поврзани – едното неминовно доаѓа со другото.
    – Скоро во сите негови драми, како и во останатите антиутопии (на Орвел, Замјатин, Хаксли, Набоков, Кафка…), Чашуле пишува за Највисоката власт, за Големиот брат, за некоја Сенка која владее во позадината; секогаш има некој зад некого, зад некого, зад некого… можеби до бесконечност, а оној последниот никогаш никој не го знае.
    – И кај Чашуле, како и во останатите антиутопии, се покажува, покрај изопаченоста на општеството – изопаченоста на човекот. Секој човек во себе го носи злото, ѓаволот кој избива на површината кога ќе се докопа до власта, својот doppelganger – страшен двојник. Чашуле тоа и го покажува – буквално. Во многу негови драми тој doppelganger се појавува како некаков призрак или некаква судбина.
    – Како уште една компонента која би укажала на антиутопизам е комплетното губење на идентитетот






Изданијата на „Блесок“ од број 01 до број 93 се достапни и на веб сајтот на CEEOL.

Со купување на некој од нашите наслови, директно ги помагате нашите активности. Ви благодариме!



50%


СЛЕДЕТЕ НÈ:
посетете нè на Facebook следете нè на Twitter следете нè на Google+