Културна установа Блесок • Основана во 1998 г.
Ново од Блесок

уметноста е внатре

ISSN 1409-6900 | UDK 82+7     Блесок бр. 24 | година V | јануари-февруари, 2002



[размена]



SLOVOKULT.DE
KRUG
BALKANI
OKF







                     Рецензирано списание
Блесок бр. 24јануари-февруари, 2002
Есеи

Оскар Вајлд, цензурата и моралната умешност на живеењето

/5
стр. 1
Џулија Вуд

    За време на својата куса кариера, Оскар Вајлд нашироко пишуваше за темата на уметноста и јавниот морал. Низ медиумот на неговата јарка личност и егзотичната уметност, тој жестоко ги предизвикуваше социјалните и културните вредности на своето доба. Во 1892 година се судри со цензорите кога неговата егзотична драма Салома беше забранета од лордот Чембрлен поради сликањето на библиските личности во неа. Осуден на две години принудна работа поради хомосексуални навреди во 1895 година, тој во сопственото време беше сметан за морално проблематичен и беше потребно речиси цело столетие за неговата морална и естетичка философија да го стекне признанието коешто го заслужува.
    Она за коешто се залагаше Вајлд беше слобода од стегите. Тоа беше каменот-темелник на неговата морална философија, а тој беше приврзан кон идеалот како на моралната, така и на уметничката слобода. Уметникот, сметаше тој, треба да остане независен од јавниот морал; не смее да се дозволи јавното мнение да се меша во слободата на уметникот да го создаде она што тој или таа ќе го избере.
    Можеби најсоодветната илустрација на Вајлдовите идеи за оваа тема е изразена во Предговорот кон неговиот роман Сликата на Доријан Греј и во писмата за неговата одбрана коишто тој му ги има упатено на уредникот на Scots Observer. Романот ја раскажува приказната за убавото момче чиј лик го презема физичкото пропаѓање на неговата душа, додека неговото лице и тело остануваат како кај човек од дваесет години. Доријан Греј, всушност, си ја има продадено душата на ѓаволот за тоа убаво лице.
    Во времето на нејзиното објавување во 1890 година книгата беше отфрлена од критичарите како неморално дело. The Scots Observer објави приказ во кој романот беше изложен на потсмев како „неприроден“ и „гаден“. Поплаката на приказот се состоеше во тоа што Вајлд не ги прецизирал сопствените морални склоности. Така, „не е доволно разјаснето дали авторот не го претпочита правецот на неприродната грешност во однос на чистиот, телесно и душевно здрав живот.“ (Hart – Davis, 1979).
    Низ одговорите на овие писма Вајлд го формулираше аргументот против цензурата во уметноста којшто останува релевантен сè до денес. Тој напиша целина од три долги писма во одбрана на своите мотиви. Во својата разработена одбрана тој нагласува некои од проблемите со кои се соочува модерниот уметник. Овие проблеми се однесуваат на судирот помеѓу личната слобода којашто ја бара уметникот и ограничувањата наметнати од барањата на јавниот морал.
    Укажувајќи на односот помеѓу уметноста и нејзината публика, Вајлд напиша дека „оние коишто поседуваат уметнички инстинкти ќе ја






Изданијата на „Блесок“ од број 01 до број 93 се достапни и на веб сајтот на CEEOL.

Со купување на некој од нашите наслови, директно ги помагате нашите активности. Ви благодариме!



50%


СЛЕДЕТЕ НÈ:
посетете нè на Facebook следете нè на Twitter следете нè на Google+