Културна установа Блесок • Основана во 1998 г.
Ново од Блесок

уметноста е внатре

ISSN 1409-6900 | UDK 82+7     Блесок бр. 26 | година V | мај-јуни, 2002



[размена]



SLOVOKULT.DE
KRUG
BALKANI
OKF







                     Рецензирано списание
Блесок бр. 26мај-јуни, 2002
Есеи

Во потрага по архетип

Мојот роден град во транзиција


/8
стр. 1
Алеш Дебељак

     Во треперењето на сеќавањата за моето детство минато на љубљанските улици, јасно ги слушам стиховите, „Ако ме оставиш да се искачам малку повисоко, на Трст ќе му се восхитувам“. Секако, и јас имам пуштано летала, но змејот од песната на Отон Жупанчиќ, врвниот словенечки поет за деца, не беше направен само од тенка хартија и од трска. Во метафоричка смисла, тој ја исцрта потполноста на мојот детски хоризонт.
     Живеевме во сложувалка од евтини, социјалистички згради крај реката, чии темно кафеави одрази никогаш навистина не се појавија на површината на бавната вода. Зјапав низ гранките на врбите што нежно се вееја крај реката Љубљаница, коишто денеска не постојат, можеби затоа што Јосиф Плечник, водечкиот архитект на мојата земја чиишто дела го имаат обликувано најголемиот дел од изгледот на центарот на главниот град на Словенија, ги има сфатено врбите како визуелна илустрација за наведнатите перачки, една слика од неповратно заминатото минато. Кога гледав низ врбите и кога се обидував да ги замислам невидливите светови во коишто се случиле изворни драматични авантури достојни за мојот копнеж, никогаш не задоволувајќи се со едноставната реалност на дофат на раката, јас навистина го гледав италијанскиот град Трст, со неговото големо пристаниште и со бескрајноста што морето ја ветуваше. Веќе како дете имав ограничени концепти, во согласност со силата на неопходноста, обликувана од сиромаштијата на моите родители и од политичките ограничувања на „мекиот“ комунизам на Југославија, земја во којашто живеевме. Поради таквите ограничувања, дури и патувањето во блискиот Трст буквално значеа влегување во друг свет. Овде не мислам на таквите ограничувањата, иако не ја порекнувам нивната моќ. Мислам на моето прифаќање на замаглените, никогаш потполно исчезнати а секогаш-кревки сеќавања коишто се вкотвени во детството, исполнети со првобитни слики, слики од минатото. Кој не би ги разбрал? Токму уметничката визија најчесто се храни со изгубениот рај на детството, бидејќи симболичките архетипови биле оформени во она што го наведува поимањето на сегашниот момент. Се обидувам да испуштам што е можно помалку можности за согледување на ова делување: како архетипите се сопоставуваат со сегашното користење на времето и ориентацијата во просторот. Таквите можности излегуваат на сцена кога си играме со и кога се грижиме за децата.
     Јас имам три; за сите три, словенечниот по татко им и американскиот англиски по мајка им, се исти иако нивната употреба се приспособува според моментната погодност на речникот и флексибилноста на описите. Така, тие трчаат низ дворот заедно со змејот на Жупанчиќ и


Ова е извадок од:
еКнига
Печатена книга




Изданијата на „Блесок“ од број 01 до број 93 се достапни и на веб сајтот на CEEOL.

Со купување на некој од нашите наслови, директно ги помагате нашите активности. Ви благодариме!



50%


СЛЕДЕТЕ НÈ:
посетете нè на Facebook следете нè на Twitter следете нè на Google+