Културна установа Блесок • Основана во 1998 г.
Ново од Блесок

уметноста е внатре

ISSN 1409-6900 | UDK 82+7     Блесок бр. 48 | година IX | мај-јуни, 2006



[размена]



SLOVOKULT.DE
KRUG
BALKANI
OKF







                     Рецензирано списание
Блесок бр. 48мај-јуни, 2006
Есеи

Уметноста на создавање легенда

/3
стр. 1
Умберто Еко

Во што се разликува „книжевноста“ од „лесната проза“? Умберто Еко го бара одговорот во минатото.

    Прочитав дека во Франција се воделе живи дискусии во врска со протестите во градот Виле-Котере – родното место на Александар Дима – поради преместувањето на останките од нивниот автор во парискиот Пантеон. Се плашам дека во Италија многумина, исто така, ќе протестираат ако овој голем популарен раскажувач (малку е општ описот за него во една ваква канонизација) биде погребан до оние кои се веќе канонизирани со научни декрети. Но всушност, ние не сме единствените кои имаат потешкотии во разграничувањето помеѓу книжевноста и таканаречената „лесна проза“.
    Секако, лесната проза постои и во неа спаѓаат мистериите или второкласните љубовни романи, книги кои се читаат на плажа, чија единствена цел е да пружат забава. Овие книги не се загрижени околу стилот или креативноста – но успешни се зашто се повторливи и следат еден образец во кој читателот ужива.
    Ако е така, тогаш дали Дима имал за цел да пишува лесна проза, или дали воопшто се грижел околу такви нешта – како што некои од неговите критички и контроверзни текстови би навестиле? Тој имал „робови“ кои му помагале да ги напише безбројните книги а пишувал опширно за да заработи повеќе пари. Но во некои од делата, бил способен да создаде ликови кои можеме да ги наречеме „легендарни“, кои ја населуваат колективната мечта, и кои се копирани и прекажани како и ликовите од легендите и бајките.
    Понекогаш му успевало да создаде легенда со чисто книжевна способност: Тројцата мускетари први ми паѓаат на ум; текстот тече како таблатура за џез музика, а дури и кога ги создава оние дијалози, кои ги имам дефинирано како „дробни дијалози“: две или три страници со куси и непотребни упадоци (кои ги вметнувал за да го зголеми текстот), Дима тоа го прави со „булевардовска“ грациозност.
    А што да се каже за Грофот од Монте Кристо? Пишував за тоа како еднаш бев решил да го преведам. Наидов на фрази како: „Тој стана од столот на кој што седеше“. Добро, од кој друг стол би станал, ако не од оној на кој што седел? Сè што требаше да запишам во мојот превод беше „Тој стана од столот“, или дури само „Тој стана“, зашто веќе е јасно дека седел крај масата.
    Пресметав дека на читателот сум му заштедил барем 25% од времето потребно за читање, скратувајќи го јазикот на Дима. Но, потоа сфатив дека токму вишокот зборови и повторувањата имаат суштествена стратегиска функција – тоа






Изданијата на „Блесок“ од број 01 до број 93 се достапни и на веб сајтот на CEEOL.

Со купување на некој од нашите наслови, директно ги помагате нашите активности. Ви благодариме!



50%


СЛЕДЕТЕ НÈ:
посетете нè на Facebook следете нè на Twitter следете нè на Google+